Draadloos flitsen

Draadloos flitsen Master en Slave

Als je een nieuwe digitale spiegelreflexcamera van Nikon alles vanaf een Nikon D70, dan heb je geen synchronisatiekabel nodig om de flitser van je camera te halen. Is het draadloos flitsen ingeschakeld, dan werkt alles net zoals met een synchronisatiekabel: je drukt de sluiterkop in en de flitser flitst. Hiermee bespaar je jezelf de aanschaf van een synchronisatiekabel, hoef je niet bang te zijn dat de synchronisatiekabel kapot gaat of kwijt raakt, en heb je zelfs helemaal niets met kabels te maken.

Draadloos flitsen met Nikon

Als je Nikon camera een ingebouwde flitser heeft (D70-D80-D90-D100-D200-D300-D700) dan kun je de SB-600-SB700-SB800-SB900-SB910 flitser draadloos maken. Heb je een Nikon D1-D2-D3-D4 dan heb je geen ingebouwde flitser en zal je een SU-800 zender van Nikon moeten aanschaffen. Deze kan je dan in het accessoireschoentje boven op de camera schuiven, zodat je hiermee het vermogen van je draadloze flitser kan regelen.

Dit is een tweetrapsproces en de eerste stap is het instellen op de flitser.

Achter op de externe flitser zie je in het midden een knop waar “SEL” op staat.
Druk deze knop een paar seconden in, totdat het menu verschijnt dat je op de foto ziet. Ga met behulp van de instelschijf naar het pictogram met de  S-vormige pijlen (het pictogram is gemarkeerd in de foto) en selecteer het door op de knop SEL te drukken. (opm. zie je het niet, blader dan met de plus-en minknoppen op de instelschijf door de menu’s tot het verschijnt.)

Ga nu met de aanwijzer naar rechts en blader naar beneden naar Remote (zoals op de foto) en druk dan weer op de SEL knop. Je flitser is nu draadloos.

Instellingen op de camera voor het flitsen

Klap eerst de ingebouwde flitser van je camera omhoog, omdat deze flitser de draadloze flitser aanstuurt, anders gaat het niet werken. Stel de ingebouwde flitser in op Commanderstand, zodat hij niet flits, maar wel een klein lichtsignaal naar de draadloze flitser externe flitser stuurt en zo zorgt dat deze mee afgaat.Druk hiervoor op de menuknop achter op de camera, ga naar het menu persoonlijke instellingen en kies de optie Bracketing/Flits. Kies in het menu Bracketing/Flits de optie Flitssturing ingeb. flitser en kies dan Commanderstand (zoals op de foto). Markeer het veld Ingeb. flitser en kies met de instelschijf achter op  je camera de instelling met de twee streepjes’–‘(zoals op de foto), wat betekend dat de ingebouwde flitser is uitgeschakeld (behalve natuurlijk het kleine lichtsignaal voor de sturing van de externe flitser)

Als je nu een foto maakt, gaat de flitser zodra je de sluiterknop indrukt af, maar natuurlijk alleen als de sensor van de externe flitser het kleine lichtsignaal kan zien (dat is het kleine rode puntje aan de zijkant).
In hetzelfde menu stel je ook de helderheid van de draadloze flitser in. Blader daarvoor naar Groep A en ga naar het rechter veld. Voor minder fel flitslicht (minder vermogen) kies je een negatief getal (bvb -1,0 voor één stop minder kracht). Kies een positief getal voor feller flitslicht.

Waarom je een statief nodig hebt voor je flitser 

De meesten van ons hebben niet de luxe van een assistent(e) die de draadloze flitser op de juiste positie vasthoud, dus houden we de flitser in onze linkerhand (zodat we met onze rechterhand de sluiterknop kunnen indrukken) of zetten onze flitser op een lichtgewicht lampstatief, dat we vervolgens op de juiste plek zetten. Een standaard lampstatief koop je voor zo’n 75€. Een houder waarmee je de flitser aan het lampstatief bevestigd kost zo’n 10€. Deze houder heeft zo’n klein plastic accessoireschoentje voor je flitser, die daarmee stevig bovenop heet lampstatief zit. Die houder voor je flitser is zeker de goedkopere oplossing, maar helaas kun je de flitskop dan niet omlaag laten wijzen, alleen naar boven. Daarom is een veerklem ( zie volgende tip), hoewel duurder, eigenlijk de enige echte oplossing. Goed, je flitser zit nu op zijn lampstatief, maar waar zet je hem neer? Omdat daar niet een duidelijk antwoord op is geef ik je een goed uitgangspunt: zet hem links voor je camera, ongeveer 30cm hoger dan het onderwerp. Als je de flitser op een veerklem hebt vastgemaakt, kun je de flitskop omlaag op het onderwerp richten, zodat het licht meer op studiolicht lijkt (of op licht dat binnenvalt door een raam), wat je dat zo belangrijke gerichte licht oplevert.

De flitser ergens anders op vastzetten

Als je besluit de flitser op een lampstatief te zetten, adviseer ik je een Manfrotto 175F Spring Clamp met accessoireschoentje voor de flitser te kopen ( onder de kenner ook wel bekend als Justin-klem). Het is een geweldig klein hebbedingetje en zult om er om drie redenen;(1) De flitser glijdt in een plastic accessoireschoentje dat bovenop de klem zit en verbonden is met een klein balhoofd waarmee je de flitser makkelijk en snel in elke gewenste richting of hoek draait. Dus als je de hoek van het licht wilt aanpassen, verplaats je niet meer het lampstatief, maar verander je alleen nog maar de stand van het kleine balhoofd.(2) Het heeft aan één kant een grote klem, waarmee je hem op iets willekeurig anders kunt klemmen als een lampstatief niet handig of verboden is, bvb een leuning, een tak of dakpan. Je koopt ze voor ongeveer 70€ en het is een van die dingen waar je direct niet meer zonder kunt.

De tweede flitser instellen

Je wilt natuurlijk de helderheid van elke flitser afzonderlijk kunnen instellen, zodat je een te felle tweede flitser bijstellen of eventueel kunt uitschakelen zonder dat je daarbij de eerste flitser beïnvloedt. Natuurlijk wil je dit allemaal wel rechtstreeks via de camera regelen, zonder dat je model heen en weer hoeft te rennen of van flitser naar flitser moet hollen. Op een Nikon camera doe je dat als volgt. Stel achter op de flitser deze tweede flitser in als Groep B. Dat is alles wat je op de flitser zelf doet. Controleer nu de helderheid van elke flitser. Druk hiervoor op de menuknop achter op de camera, ga naar het menu Persoonlijke instellingenen kies daar de optie Bracketing/Flits. Kies in het menu Bracketing/Flits de optie Ingeb. flitser, blader verder naar beneden en kies de modus Commanderstand. De eerste flitser (die je in je linkerhand houdt of die vlakbij op een lampstatief staat) zit in Groep A. Stel de tweede flitser in bij Groep B, zodat je de helderheid voor deze tweede flitser in het rechter Corr.-veld van Groep B vindt. Ga naar dat veld en verminder de helderheid met één stap door de waarde -1,0 te kiezen (zie foto). Maak nu een testopname. Is de tweede flitser nog steeds te licht, verlaag de waarde dan naar -1,3. Maak weer een testopname en ga zo door totdat je tevreden bent met het resultaat. Ga als je de tweede flitser helemaal wilt uitschakelen naar het veld Mode en kies de instelling ‘–‘. De helderheid van de hoofdflitser regel je op dezelfde manier als bij de tweede externe flitser, maar dan in Groep A. Vergeet niet dat dit alleen werkt als je de ingebouwde flitser omhoog klapt, want die stuurt de flitser aan. (Of gebruik een SU-800 zender als je camera geen ingebouwde flitser heeft.)

Het licht van je flitser verzachten

Goed, je gebruikt dus alle tot nu toe genoemde trucs en je met flits gemaakte foto’s zien er al stukken beter uit. Maar er is nog een probleem. Omdat de flitser zelf vrij klein is, is het licht nog steeds scherp. Want hoe kleiner de lichtbron, des te scherper is het licht. Dus moet je voor zachter, aangenamer licht de lichtbron groter maken. Hiervoor bestaan er verschillende trucs, en elke professional heeft zo zijn eigen methode. Allemaal passen ze trucjes toe waarmee ze het licht van de flitser zachter en diffuus maken. (Dit is het derde geheim voor professioneel ogend licht van je externe flitser) Waarschijnlijk is de snelste en eenvoudigste manier om flitslicht zachter te maken een diffusiekap over de flitser te schuiven die voor zacht en gespreid licht zorgt. Afhankelijk van hoe klein en licht hij is, levert zo’n kap behoorlijk goed werk. Richt de flitskop met diffusiekap in een hoek van 45° omhoog en de diffusiekap doet de rest. Even een opmerking: binnen doet de diffusiekaphet prima, maar buiten, waar het licht nergens kan op weerkaatsen, heeft hij vrij weinig effect.

 

 

Zachter licht door te weerkaatsen

Een ander populaire manier om de kwaliteit van het flitslicht te verbeteren, is licht tegen het plafond te laten weerkaatsen. Dit zorgt voor drie prachtige dingen. (1) Als je kleine flitslicht het grote plafond raakt, spreidt het zich enorm uit en wordt het licht dat op het onderwerp valt veel breder en zachter. Het haalt direct het scherpe van het flitslicht af en zorgt voor mooi kwaliteitslicht. (2) Omdat het licht nu van boven komt, is het niet langer dat ééndimensionale, frontale flitslicht, maar gericht flitslicht dat voor mooie schaduwen en veel diepte in het gezicht van het model zorgt. Als bonus (3) voorkomt dit harde schaduwen op de muur achter het onderwerp. Omdat het licht van boven komt (vanaf het plafond), verschijnt de schaduw op de vloer achter het onderwerp en niet op de muur erachter. Daarbij zorgt het zachtere licht ook voor zachtere schaduwen. Maar als deze techniek van tegen het plafond weerkaatsen zo geweldig is, waarom gebruiken we haar dan niet altijd? Daar zijn verschillende redenen voor(1) Er is niet altijd een bruikbaar plafond, Soms ben je buiten of (2) is het plafond te hoog om te kunnen gebruiken ( bvb in een kerk). Als het plafond hoger is dat  ” meter, dan werkt de weerkaatsingstruc niet meer. De afstand die het licht moet afleggen wordt te groot en het onderwerp wordt dus niet meer goed belicht. Bovendien beïnvloedt (3) de kleur van het plafond de kleur van het flitslicht. Dus als het plafond gelig is, wordt het licht gelig en wordt je onderwerp ook gelig.
Maar zolang het om een wit plafond van zo’n 2,5 meter hoog gaat zit je goed.

Licht van softboxkwaliteit uit je flitser

Om dit hele verzachten naar een hoger niveau te tillen (kwaliteitsmatig gezien), zou je een softbox voor je flitser kunnen kopen. Het probleem is dat zo’n softbox meestal te klein is om het licht voldoende te spreiden voor het gewenste resultaat. Bij een fotosessie op locatie kies ik daarom voor een andere oplossing en plaats ik mijn flitser achter een groot diffusiescherm (een groot wit doorzichtig stuk stof dat het licht verspreidt en verzacht). Ik gebruik een 80cm grote TriGrip 1 Stop  Diffuser van Lastolite (zie foto), die weinig weegt, niet duur is en opvouwbaar is. In de bijhorende kleine, ronde beschermhoes laat hij zich gemakkelijk meenemen. Laat een assistent het diffusiescherm op ongeveer 30 cm of meer voor de fliser houden. Zodat de kleinen lichtbron van de flitser het scherm raakt, levert dat een veel zachter en gelijkmatiger licht op dat prachtig op het onderwerp valt. Heb je geen assistent bij de hand, bevestig dan het diffusiescherm met een miniklem aan aan tweede lampstatief.

Dramatisch belichten

Een snelle manier om meer drama en spanning aan je met flits gemaakte opname toe te voegen, is de hoeveelheid en de vorm van het licht dat het onderwerp raakt te beperken. Door het onderwerp maar gedeeltelijk te belichten, komt het voor een deel in de schaduw te staan. Bij studiobelichting is dit een gangbare techniek.Dit kan je bereiken door er een soort van lichttrechter op te zetten zoals deze Speed Snoot (zie foto).

Sprankelende ogen 

Als je bij weerkaatst flitslicht wat meer leven en sprankeling in de ogen van je model wilt brengen, trek dan eenvoudig weg de kleine witte stuiterkaart tevoorschijn die in je flitser zit, zoals je op de foto ziet. Die kleine stuiterkaart weerkaatst net voldoende van het naar het plafond gerichte licht terug op het onderwerp voor een mooie sprankeling in de ogen. Als extraatje haalt het vaak ook schaduwen onder de ogen weg. Let erop dat de flitskop in een hoek van 45° naar boven wijst en dat de kaart volledig is uitgetrokken.

 

 

 

 

Hoe ver mag je met een flitser weg staan

Maar hoe ver kun je nu van je onderwerp afstaan en toch nog professioneel ogende resultaten met de flitser krijgen? Als je een diffuserkap op de flitser gebruikt, als je het flitslicht laat weerkaatsen of als je met een andere diffuser het licht zachter maakt ( en uiteraard doe je dat), dan geld als algemene regel dat je niet verder dan drie meter van je onderwerp vandaan gaat staan. Als je verder weg gaat staan, heeft de externe flitser helaas niet genoeg kracht om met de juiste hoeveelheid licht tot bij het onderwerp te komen en voldoende te belichten.

Hoe kun je nog verder weg gaan staan

Als je perse meer dan drie meter van het onderwerp af moet staan, vergroot het vermogen en het bereik van de flitser dan met deze truc: verhoog de ISO- waarde van de digitale camera en maak de camera dan zo meer gevoelig voor licht. Dus als je schiet met 200 ISO  en je verhoogt de ISO waarde naar 400, verdubbel je als het ware het vermogen en bereik van je flitser. Als je 6 meter naar achteren staat, zou het verhogen van de ISO waarde van je camera tot 400 dus al voldoende moeten zijn. Goed, er is nog iets wat je kan proberen zonder je ISO waarde te verhogen, maar wel meer dan 3 meter van je onderwerp staat, verwijder dan je diffuserkap van je flitser zodat het licht krachtiger is en een groter bereik heeft.

 

 

 

 

 

Geef een reactie